Η εξάρτηση από το Internet

17

INTERNET: Γιατί μας προσελκύει;

Είναι πολλοί οι λόγοι: Μας  συνδέει με τον κόσμο, μας φέρνει τον κόσμο σπίτι. Αυτό είναι και καλό και κακό. Ο καθένας χρησιμοποιεί το ιντερνετ για διαφορετικούς λόγους. Οι μεγάλοι για έρευνα στο διαδίκτυο και για να στέλνουν και να δέχονται e-mail, οι νέοι για παιχνίδια, μουσική, έρευνα, e-mail, chat και επικοινωνία, και για υπηρεσίες ερωτικού περιεχομένου. Παράλληλα, αποτελεί εργαλείο γνώσης και συντελεί στην απόκτηση γνώσης της τεχνολογίας και μάλιστα γρήγορα.

Τι σημαίνει ΕΞΑΡΤΗΣΗ;

Τα χαρακτηριστικά της εξάρτησης είναι τα εξής:

  • Ανάγκη για ολοένα μεγαλύτερη ενασχόληση με το αντικείμενο της εξάρτησης,
  • αίσθημα στέρησης,
  • ενασχόληση περισσότερη από αυτήν που είχε προγραμματισθεί,
  • ανεπιτυχείς προσπάθειες ελέγχου,
  • μείωση άλλων δραστηριοτήτων.

Η ενασχόληση συνεχίζεται παρά τη γνώση των αρνητικών συνεπειών. Τα βασικά συμπτώματα εξάρτησης από το internet είναι τα εξής:

  • Πολλές συνεχόμενες ώρες on line,
  • αδιαφορία για ύπνο και φαγητό,
  • αδιαφορία για άλλες δραστηριότητες (σχολείο, σχέσεις, επαγγελματική ενασχόληση),
  • ευερεθιστότητα όταν δεν παίζει το άτομο
  • ανικανότητα εγκατάλειψης παιχνιδιού.

Τα προδιαθεσικά χαρακτηριστικά που συχνά οδηγούν στην εξάρτηση αυτή  είναι η αίσθηση έλλειψης κοινωνικού status και προσοχής, η κοινωνική φοβία, η τάση για φαντασία, η ντροπαλότητα και η έντονη συστολή.

Μερικές από τις ψυχολογικές ανάγκες που καλύπτει η εξάρτηση είναι η ανάγκη για μια ιδανική κατάσταση εαυτού (ευκαιρία εξερεύνησης πραγματικών και απειλητικών πλευρών του εαυτού,  αλλά σε περιβάλλον χωρίς συνέπειες). Επίσης, δημιουργεί την ευκαιρία υιοθέτησης μιας νέας ταυτότητας και δημιουργεί μια μορφή κοινωνικότητας σε μια εικονική πραγματικότητα. Έχει επίσης ευκολία, λόγω ανωνυμίας και σχετίζεται με μια έλξη προς το φανταστικό κόσμο. Παράλληλα, υπάρχουν τελείωτα επίπεδα και στόχοι προς επίτευξη, η τεχνολογία άλλωστε είναι κάτι οικείο. Επίσης, υπάρχει αποφυγή της απόρριψης λόγω εμφάνισης και ικανοποιεί την περιέργεια για τον έρωτα και το σεξ. Αλλοι ψυχολογικοί λόγοι είναι η κάλυψη του αισθήματος ντροπής (δείχνω μόνο ότι θέλω, επικοινωνώ μόνο όταν θέλω, κανείς δεν ξέρει ποιος/ά είμαι).

Οι ανάγκες αυτές κρίνονται ιδιαίτερα κρίσιμες σε μια περίοδο,  όπου η ανάπτυξη μιας συνεκτικής αίσθησης του εαυτού είναι βασικό έργο ωρίμανσης.

Ποιες οδηγίες θα μπορούσαμε να δώσουμε στους γονείς;

Οι γονείς δεν μιλούν λόγω έλλειψης γνώσης αλλά και άρνησης (δεν θέλουν να παραδεχθούν ότι δεν γνωρίζουν). Νιώθουν άβολα να μιλήσουν ή είναι υπερβολικοί ή συνεπείς σε κανόνες. Χρειάζεται να εμπλακούν στις δραστηριότητές των εφήβων (να τους διδάξουν πράγματα), να ενθαρρύνουν τη χρήση σε συγκεκριμένες δραστηριότητες.

Θα πρέπει ο υπολογιστής να είναι σε κοινό γραφείο, όχι στο δωμάτιο, να γίνεται χρήση φίλτρων (πρόσβαση σε sites, περιορισμός χρόνου). Θα πρέπει να τονίσουμε ότι δεν είναι ασφαλές να δίνουμε προσωπικές πληροφορίες, να ενθαρρύνουμε την επικοινωνία (κάποιος σ’ έκανε να νιώσεις άβολα ή ν’ ανησυχήσεις;), να εκπαιδεύσουμε τα παιδιά και να ενημερώσουμε σε θέματα ασφαλείας, ώστε να μπορούν να αμυνθούν.

Τα παιδιά πρέπει να μάθουν ότι είναι ευάλωτα σε ακατάλληλα άτομα, ακόμα και αν νιώθουν ανίκητα. Είναι απαραίτητο να εκπαιδευτούν, προκειμένου να αναγνωρίζουν και να αποκρούουν πράξεις ακατάλληλων ατόμων και να μάθουν τι να κάνουν και σε ποιόν να μιλήσουν, όταν τους πλησιάσει κάποιος online. Δεν είναι ποτέ καλή ιδέα να γνωρίσουν ένα άτομο που συνομιλούν. Ως παιδιά, πρέπει να χρησιμοποιούν το internet σε ασφαλή μέρη και με ασφαλείς κανόνες. Ως έφηβοι, πρέπει να διδαχθούν γνώση, δεξιότητες και αξίες για να κάνουν αυτόνομα επιλογές.

Δρ. ΙΛΙΑ  Ν. ΘΕΟΤΟΚΑ,
ΚΛΙΝΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΥΤΡΙΑ,
Ψυχιατρική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών Αιγινήτειο Νοσοκομείο

ΠΗΓΗ: http://www.healthview.gr